Tasarruf Rakamları

1.FIRIN SİSTEMLERİ


Atık ısı geri kazanımı:

  • Reküperatör, rejeneratif yakıcı vb. ile sıcak baca gazı geri kazanılarak yakma havasının ön ısıtılmasında kullanılabilir.

  • Geri kazanılan bu ısı, ısıtma, pişirme, kurutma vb. amaçlar için de kullanılması mümkündür.

  • Ayrıca ekonomizer kullanarak sıcak su üretme imkanı da vardır.

  • Atık ısı geri kazanılarak %45’e varan enerji tasarrufu sağlanabilmektedir.


Yanma verimi arttırma çalışmaları (Yakıt-Hava karışımı ayarı):

  • Hava yakıt karışımı optimizasyonu ile %14 verim artabilir.


Brülör sistemlerinde iyileştirme çalışmaları veya verimli brülör kullanılması:

  • Brülör yakıt ile havanın yandığı yer olduğu için yanma verimini arttırma yöntemleri geçerlidir.


Baca sistemlerinde iyileştirme çalışmaları:

  • Nem, sıcaklık, CO2, O2 ve CO oranı gibi baca gazı bileşenlerinin izlenmesi ile enerji verimliliği hakkında önemli bilgi sağlanır.


Alternatif yakıt veya atık yakıt kullanımı

  • Çok yüksek sıcaklıklarda (1000°C civarı) çalışan fırınları olan tesislerde katı atık(çöp, atık çamur vb.) yakılarak yakıttan tasarruf sağlanabilir.


Fırın yüzeyinin ve sıcak hatların yalıtımı:

  • Fırın yüzeyi kayıpları %10’a varabilir. Sıcaklığı 60°C’ye çıkan tüm yüzeyler yalıtılmalıdır.


Enerji verimliliğine yönelik olarak dizayn değişiklikleri, modernizasyon veya fırının  yenilenmesi

  • Tüm bu bahsedilen metotların uygulanması ile toplam ısıl verim %90 mertebesine ulaşır.


2. KAZAN SİSTEMLERİ

Atık ısı geri kazanımı (Baca gazı ısısı):

  • Atık baca gazı sıcaklığı 130°C üstü ise reküperatör kazana girecek olan yanma havasının ön ısıtılmasında veya ekonomizer ile suyun ısıtmasında kullanılabilir.

  • %3 ila 20 arasında yakıt tasarrufu sağlanabilir.


Blöf geri kazanımı:

  • Kazanda sürekli değiştirilmesi gereken blöften, aynı atık ısı kazanım metotları kullanarak %2,5’a kadar tasarruf mümkündür.


Kondens geri kazanımı ve flaş buhar elde etme:

  • %14’e kadar yakıt tasarrufu.

  • Detaylar için bkz. Buhar sistemleri.


Kazan yüzeyinin ve sıcak hatların yalıtımı:

  • Modern kazanlarda %1 civarındadır. Eski kazanlarda %10’a kadar çıkabilir.


Yakıtın yanma şartlarının iyileştirilmesine yönelik çalışmalar:

  • Kazana giren yanma havasındaki her 28°C’lik artış, %1 verim artışı sağlar.

    Böylece %13-51 arasında yakıt tasarrufu sağlanır.


Alternatif yakıt veya atık yakıt kullanımı

  • Bkz. Fırın sistemleri


Yanma verimi arttırma çalışmaları:

  • Hava yakıt karışımı ayarı doğru yapılarak %20’ye kadar tasarruf olanağı bulunmaktadır.


Su hazırlama sistemleri:

  • Kazan besi suyunun kalitesi verimliliğe doğrudan etki yapar.

  • Çözünmüş mineral oranı yüksek ise kazan içinde taşlanmayı arttırır.

  • Kazan borularındaki taşlanma ve kireçlenme %60’a kadar ısı kaybına sebep olabilir.

  • Ayrıca kazanda daha fazla su tutulacağından blöf kayıpları da artar.

  • Temizlik, bakım ve arızadan dolayı maliyetleri arttırır.


Baca sistemlerinde iyileştirme çalışmaları

  • Bkz. Fırın sistemleri.


Enerji verimliliğine yönelik olarak dizayn değişiklikleri, modernizasyon veya kazanın yenilenmesi:

  • Kojenerasyon sistemleri ile hem sıcak su hem de elektrik toplamda %90 verim ile üretilir.


3. BUHAR SİSTEMLERİ

Buhar hatlarının kontrolü, uygun olarak dizayn edilmemiş hatlarda değişiklik ve kaçakların önlenmesi:

  • Buhar iletim sistemindeki kaçak ve ısıl kayıplar %5-7 mertebesindedir.


Kondens geri kazanımı ve flaş buhar elde etme:

  • Üretilen buhar kullanıldıktan sonra soğuyarak sıvı hale geçer.

  • Oluşan sıcak kondens atmosfer ile temas ettiği anda aniden buharlaşır. Buna flaş buhar denir.

  • Toplam flaş buhar ve kondens ısıl kayıpları %20’yi bulabilir.

  • Mevcut atık ısı geri kazanım sistemine katılabilir veya ayrı sistem kurulabilir.


Buhar hatlarının ve kondens hatlarının yalıtımı:

  • Yalıtımlı borularda kayıplar %80-85 daha azdır.


Buhar kapanlarının bakımı, kontrolleri ve bozuk olanlarının yenilenmesi:

  • Arızalı buhar kapanları, buhar sızıntısı yapacağından dolayı kaçakları arttırır.

  • EİE anketine göre sanayideki kapanların %10’u arızalıdır.


Uygun buhar kapanı kullanımı

  • Buhar basıncına uygun buhar kapanı seçilmedir.


4. KURUTMA SİSTEMLERİ

Atık ısı geri kazanımı

  • Bkz. Fırın sistemleri


Baca gazı neminden yararlanma


Egzoz havasında ve kurutulan malzemede nem kontrolü sistemi kurulması


Sıcak kurutma havası hazırlama sisteminde iyileştirme çalışmaları


Brülör sistemlerinde iyileştirme veya verimli brülör kullanılması


  • Bkz. Fırın sistemleri


5. SOĞUTMA SİSTEMLERİ

Soğutma hatlarının yalıtımı:

  • Yalıtım kullanılan bir fan-coil’de yaklaşık %70-80 enerji kaybı önlenir.


Soğutma sistemi fan ve pompalarında yüksek verimli motor uygulaması:

  • EFF3(IE2) sınıfı motorlar EFF1 sınıfı motorlara göre %2-%6 daha verimlidir.

  • Motorun ömrü boyunca toplam maliyetinin yaklaşık%90’ı enerji olduğu düşünülürse tasarruf miktarı oldukça fazladır.


Soğuk hava depolarında verimlilik arttırıcı çalışmalar:

  • Akıllı kumanda sistemleri ile soğuk hava depolarında %70’e varan enerji tasarrufu sağlanabilir.


Soğutma sistemlerinde ısı iletiminin düşmesine neden olan faktörlerin önlenmesine yönelik çalışmalar:

  • Soğutma sisteminde kanallarındaki kirlilik %11-44 arası enerji kaybına yol açar.


Atık ısı geri kazanımı (Egzoz ısısı, Kondenser ısısı):

  • Atık ısı başka bir sistemdeki hava veya suyun ısıtılmasında kullanılabilir.

  • Sıcak su, ısınma, buhar masraflarından tasarruf edilir.

  • Absorbsiyon soğutma ile atık ısı da soğutmada da kullanılabilir.


Trijenerasyon sistemleri:

  • Tek bir enerji kaynağı (genelde doğalgaz) ile elektrik, sıcak su ve/veya soğutma ihtiyaçları giderilebilir. Böylece en üst seviyede verimlilik sağlanır.


6. ISITMA, HAVALANDIRMA, İKLİMLENDİRME (HVAC)

İklimlendirme yapılan alanlarda sıcaklık ve nem kontrol sistemi çalışmaları


Soğutma hatlarının kontrolü ve uygun olarak dizayn edilmemiş hatlarda değişiklik


Egzoz havası atık ısısından geri kazanım çalışmaları


Toprak ve/veya su kaynaklı ısı pompası uygulamaları:

  • Soğutmada %25, ısıtmada ise %75’e kadar tasarruf sağlar.


Güneş enerjisinden yararlanma amacıyla güneş kolektörü uygulamaları:

  • Yaz aylarında sıcak su ihtiyacının tamamını sağlayabilir.


7. SOĞUTMA KULESİ SİSTEMLERİ

Soğutma kulesi fan ve pompalarında yüksek verimli motor uygulaması

  • EFF3 motorlar EFF1 sınıfı motorlara göre %2-%6 daha verimlidir.

  • Motorun ömrü boyunca toplam maliyetinin yaklaşık%90’ı enerji olduğu düşünülürse tasarruf miktarı küçümsenmemelidir.


Soğutma kulesi fan ve pompalarında değişken hız sürücü (DHS) uygulaması:

  • %50’ye varan enerji tasarrufu


Soğutma kulesinin modernizasyonu

  • Modern soğutma kuleleri, bağlı bulundukları soğutucu performansını %20 arttırırlar.


Hatlarının yalıtılması


8. FAN SİSTEMLERİ

Fanlarda değişken hız sürücü (DHS) uygulaması:

  • Ortalama %52 elektrik tasarrufu oluşur.


Fanlarda yüksek verimli motor uygulaması:

  • EFF3 motorlar EFF1 sınıfı motorlara göre %2-%6 daha verimlidir.


Uygun hava kontrol ve debi ayarlama sistemi çalışmaları:

  • Sistem ve prosese uygun kanat/rotor tipi seçimi ile aynı motor gücünde yaklaşık %20 debi artışı sağlanabilir.


Fanlarda kayıp ve kaçakların önlenmesi çalışmaları:

  • Standart kayış %2-8 arası verim kaybına yol açar. V bağlantılı kayış kullanılmalı.


Yüksek verimli fan uygulamaları:

  • Doğrudan sürüş (direct drive) tekniği ile kayış kayıpları sıfırlanabilir.


9. BASINÇLI HAVA SİSTEMLERİ

Basınçlı hava hatlarının kontrolü ve uygun olarak dizayn edilmemiş basınçlı hava hatlarında değişiklik yapılması:

  • Kontrol sistemi yenilenmesi %7’ye kadar


Kompresörlerde değişken hız sürücü (DHS) veya yumuşak yol verici (soft starter) uygulaması:

  • DHS kullanımı ile %10 enerji tasarrufu


Uygun Kompresör seçimi:

  • Kompresörlerin yenilenmesi %6’ya kadar

  • Pnömatik ekipman optimizasyonu %6


Kayıp ve kaçakların önlenmesi çalışmaları:

  • Hava kaçaklarının azaltılması %42’ye kadar,

  • Basınç kayıplarının azaltılması ile %4 ‘e kadar tasarruf sağlanır.


Hava kurutucularının ve hava tanklarının verimli hale getirilmesi:

  • Havanın nemden arındırılması %1 civarında verimlilik artışı sağlar.

  • Hava tanklarında oluşan kondensi azaltır.


Kompresör odasının ve kompresör yerleşiminin uygun dizaynı:

  • Giriş havası sıcaklığındaki her 5°C azalma %2 enerji tasarrufu sağlar.


Kompresör atık ısısından (egzoz ve soğutma sistemi) yararlanılması:

  • Atık ısı su veya havanın ısıtılmasında kullanılabilir. %90’a kadar geri kazanım sağlanabilir.


10. POMPA SİSTEMLERİ

Yüksek verimli pompa uygulamaları

  • Düşük sürtünmeli boru ile %20 tasarruf.

  • DHS, yüksek verimli motor, pompa ve kaplin ile toplamda %70’e varan enerji tasarrufu sağlamak mümkündür.


Gereğinden fazla kapasitede seçilmiş pompalarda enerji verimliliğini artırıcı önlemler:

  • Pompa çarklarının tornalanarak debi küçültülmesi ile DHS’ye yakın miktarda tasarrufu 10:1 maliyete yapılabilir.


11. ELEKTRİK SİSTEMLERİNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ

Verimli transformatör kullanılması:

  • Trafolar hareketli parça içermediklerinden dolayı verimleri oldukça yüksektir(~%98). Ancak eski trafolardaki kayıplar daha yüksek olacağından dolayı %1-2 verim artışı sağlanabilir.


İletim ve dağıtım hatlarında teknik kayıpların azaltılmasına yönelik verimlilik artırıcı çalışmalar:

  • Optimum iletken kesiti ve gerilim seviyesi ile ısıl kayıplar %2-3 mertebesinde azaltılır.


Elektrik sistemlerinin modernizasyonu veya yenilenmesi

  • Akıllı şebeke uygulamaları ile kayıp ve kaçakların önüne geçilebilir.

  • Yenilenebilir enerji kaynaklarından daha çok faydalanılabilir.


Elektrik sistemlerinde oluşan harmonikleri önlemeye yönelik olarak harmonik filtre ve kompanzasyon çalışmaları:

  • DHS, deşarj lambaları, LED sürücüler, elektronik balastlar vb. birçok cihaz harmonik yaratırlar. Bu tür elemanlar satın alınırken harmonik üretimlerine mutlaka dikkat edilmelidir.

  • Harmoniklerin kayıpların artmasından ekipmanlara zarar vermesine birçok maliyet arttırıcı etkisi vardır. Bu sebeple mutlaka filtrelenmedir.

  • Doğru seçilen ve yerleştirilen pasif filtreler harmonik büyük ölçüde bertaraf edebilir. Bunun ötesinde aktif filtrelerin kullanılması gerekebilir.

  • Harmoniklerin yok edilmesi güç faktörü ve kompanzasyon sistemlerinin performansına da olumlu etki de bulunur. Cezalardan doğabilecek maliyet artışları önlenir.


12. MOTOR SİSTEMLERİ

Yüke göre uygun kapasitede motor seçimi:

  • Elektrik motorları %85-90 yükte en verimli çalışır. Ayrıca bu değerin altında güç faktörleri oldukça düşer.


Verimsiz motorların verimli motorlarla değiştirilmesi

  • Bkz. Soğutma sistemleri


Motor ile yük arasındaki düşük verimli aktarım elemanların yüksek verimli aktarım elemanları ile değiştirilmesi

  • %3-5 arasında sürtünme kayıpları azalır.


Motorlarda değişken hız sürücü (DHS) veya yumuşak yol verici (soft starter) uygulaması

  • DHS ile motor hızı ve dolayısıyla gücü ihtiyaca göre ayarlanır.

  • Aynı zamanda kalkışta yüksek akım çekilmesi önlenir.(Soft start)

  • Bkz. Fan sist., Pompa sist., Soğutma sist.


13. AYDINLATMA SİSTEMLERİ

Enerji verimliliği yüksek ve kullanım alanına uygun armatür seçimi:

  • İndüksiyon lambaları ile deşarj lambalarına göre %40’a kadar daha az enerji tüketme imkanı vardır.

  • Yeni reflektörler %20 daha verimlidir.

  • Dış aydınlatmada cıva buharlı lambalara göre sodyum buharlı lamba %60-70 daha tasarrufludur.


Floresan lambalarda elektronik balast kullanımı:

  • %25-40 arası elektrik tasarrufu sağlanabilir.


Aydınlatma kontrol sistemleri (Dimmer, Hareket sensörleri, fotosel, zaman saatleri, vb.) uygulamaları:

  • Ortalama %30 tasarruf sunabilir.

  • Kullanım alanına göre tasarruf miktarı değişir.

  • Gün ışığından maksimum derecede yararlanmak amacıyla çatı, duvar vb. yerlere aydınlatma pencereleri açılması aydınlatma masraflarını %30 azaltabilir.


Uygun olan alanlarda LED aydınlatma sistemi uygulamaları:

  • Deşarj lambalarına kıyasla %15-40 daha verimli

  • Başlangıçta daha pahalı ancak daha uzun ömürlü

  • Geleceğin aydınlatma biçimi olarak görülmekte